درباره گروه

آشنایی با رشته مدیریت اجرایی و MBA


ضرورت و اهمیت:

توسعه کشور و ارتقاء استاندارد زندگی در آن مستلزم بهبود و ارتقاء کیفیت مدیریت در سازمانهای اقتصادی و اجتماعی است. با بهبود مدیریت است که میتوان بهره وری را افزایش داد و از ظرفیت ها و امکانات موجود کالا و خدمات بیشتری را تولید نمود و ظرفیت های زیادتری را بوجود آورد.
بهبود مدیریت نیز مستلزم آگاهی و تسلط به دانش مدیریت است. امروزه مدیریت به عنوان یکی از شاخه های معرفت بشری پیشرفت زیادی نموده است و آموزش و تحقیق در زمینه آن گسترش فراوانی یافته است. باتوجه به اهمیت مدیریت در رشد و ارتقاء سازمانها و جوامع، نظامهای آموزش عالی کشورها آموزش و تحقیق در حوزه مدیریت را از نظر کیفی و کمی به سرعت توسعه داده اند.

یکی از زمینه های بارز توسعه آموزش مدیریت ایجاد رشته کارشناسی ارشد مدیریت سازمان  در کشورهای مختلف جهان است. این رشته به سرعت نخست در آمریکا و کشورهای صنعتی و سپس در کشورهای در حال توسعه موفق، گسترش یافته است.

همانطوریکه قبلا ذکر شد، فارغ التحصیلان دوره های کارشناسی و مخصوصا فارغ التحصیلان دوره های فنی و مهندسی وارد این دوره شده و در یک آموزش فشرده و پرکار به فراگیری دانش و فنون مدیریت می پردازند. ترکیب دانش تخصصی دوره کارشناسی و آگاهی و تسلط به دانش و فنون مدیریت در دوره کارشناسی ارشد، از فارغ التحصیلان این دوره مدیران کارآمد و مؤثری میسازد که در افزایش کارآیی و رشد سازمانهای اقتصادی – اجتماعی تأثیر بسزایی دارند. به خاطر کسب همین توانایی هاست که در سه دهه اخیر دوره های MBA در کشورهای مختلف جهان به سرعت گسترش یافته و تنها در کشور آمریکا حدود ۷۰۰ موسسه آموزش عالی دوره MBA ارائه میدهند.
اگر می خواهید خود را قانع کنید که چرا باید MBA را انتخاب کنید، کار دشواری نخواهید داشت. جایگاه MBA در دنیای امروز امکان ادامه تحصیل در برترین دانشگاههای داخل و خارج را در اختیار شما قرار خواهد داد. در صورتی که زمینه شغلی مدنظر شما باشد، با توجه به اینکه این رشته بسیار نوپاست و با استقبال شدید سازمانها نیز مواجه شده است می توان بازار کار بکر و دست نخورده ای برای آن در نظر داشت، هرچند در آمریکا علی رغم سابقه ۸۰ ساله هنوز بازار کار بسیار وسیعی در اختیار فارغ التحصیلان قرار دارد. در ایران نیز آمارهای فعلی نشان از تضمین شغل در آینده دارد. MBA قابلیتهای شما را ورای تخصصی که اکنون دارید توسعه خواهد داد و شما را به شخصی مبدل خواهد کرد که هیچ سازمانی قادر نخواهد بود به راحتی از روی تخصص شما عبور کند. این نکته که قادر هستید MBA را به عنوان رشته دوم همراه با رشته اصلی خود امتحان دهید نیز قابل توجه است. هرچند MBA ارزشی ورای رشته های تخصصی و فنی در دنیای امروز دارد.

نکات تکمیلی درباره رشته مدیریت اجرایی
آیا می دانید:
•    آیا می دانید فرق کارشناسی ارشد MBA با کارشناسی ارشدهای دیگر این است که MBA رساله ندارد.
•    آیا می دانید بعد از آمریکا، انگلستان اولین کشوری بود که MBA را ایجاد کرد.
•    آیا می دانید حقوق کسانی که MBA خوانده اند در آمریکا ۳/۵ برابر کسانی است که با همان تحصیلات و سن در موقعیت های دیگری کار می کنند.
•    آیا میدانید که MBA پرهزینه ترین رشته دانشگاهی در خارج کشور است و هزینه سالانه آن در برخی دانشگاهها به ۷۰۰۰۰ دلار در سال می رسد؟
•    آیا می دانید که MBA در دانشگاه هاروارد تنها رشته ای است که به دلیل اطمینان از اشتغال خوب فارغ التحصیلان آن در آینده تحت پوشش کامل وام CITIBANK آمریکا قرار دارد و دانشجویان کلیه هزینه های خود را از آنجا تامین می کنند؟
•    آیا می دانید که اکثر دانشگاههای آمریکا، کانادا و اروپا به دلیل تقاضای بسیار بالای داخلی به اتباع خارجی جهت MBA پذیرش نمی دهند؟
•    آیا می دانید در رشته MBA کل دروس، کلاس ها، تحقیقات و ارائه آنها باید به زبان انگلیسی باشد و حتی در کشورهایی مانند فرانسه، آلمان و روسیه هم با تمام تعصباتی که روی زبان اصلی شان دارند، MBA به زبان انگلیسی تدریس می شود.
•    آیا می دانید خصوصیت بارز دیگر MBA این است که علاوه بر درس های تئوری همراه با تحقیق Case Study ، بازیهای تجاری Business Games و ارائه نتایج در قالب Presentation و معمولا تز و کارآموزی می باشد

قبل از انتخاب MBA به این موارد دقت کنید
•    قبل از تصمیم گیری برای انتخاب این رشته، اگر شاغل هستید و باید هزینه زندگی را خودتان تامین کنید، حتما به این نکته فکر کنید که برای گذراندن این دوره نیاز به برنامه زمانی پیچیده و گذراندن یک زندگی سخت و پرکار دارید. درس ها به شدت وقت گیر هستند و هریک از دروس بیش از دروس کارشناسی وقت می گیرند. در نظر داشته باشید که باید زمان زیادی را در هفته برای مطالعه و انجام پروژه های درسی اختصاص دهید.
•    اگر زبان انگلیسی شما خوب نیست یا زبان خود را تقویت کنید و یا از خیر این دوره بگذرید چون احتمالا این رشته برای شما ساخته نشده است.
•    و در پایان اگر همسر و فرزند دارید مطمئن شوید می توانند با این مساله کنار بیایند که طی دو سالی که در این رشته تحصیل می کنید یا در منزل نخواهید بود و یا در ساعاتی هم که در منزل هستید به نظر می رسد که باز هم در منزل نیستید… چون زمانی برای مشارکت در زندگی نخواهید داشت.
•    توجه داشته باشید که رشته MBA بر خلاف سایر رشته های کارشناسی ارشد دارای ۵۷ واحد درسی است که معادل دو دوره کارشناسی ارشد در رشته های دیگر است و باید در هر ترم ۱۴ تا ۱۶ واحد با این حجم را بگذرانید…
•    پس خوب فکر کنید…شرایط زندگی خود را در نظر بگیرید…و تلاش کنید…اگر مسیرتان را درست بروید احتمالا طی چند سال آینده مدیر ارشد یکی از سازمان های موفق کشورمان خواهید بود…
•    چه کسانی برای MBA اقدام نکنند
•    – اگر از ثروت خوشتان نمی آید
•    – اگر روحیه رهبری ندارید و نمی خواهید به دست آورید و می خواهید همیشه پیرو باشید
•    – اگر فکر می کنید موفق شدن یا ثروتمند شدن شانسی است.
•    – اگر از شهرت خوشتان نمی آید و یا قدرت ریسک معقول ندارید.
•    – اگر فکر می کنید نمی توان بدون سرمایه و نفوذ یک شرکت بزرگ به وجود آورد.
•    و اگر باروحیه ای متواضع حاضر به تلاش برای رسیدن به اهداف متعالی نیستید بهتر است در رشته دیگری ادامه تحصیل دهید.

توانایی‌های مورد نیاز و قابل توصیه رشته مدیریت اجرایی   

فارغ التحصیلان این دوره با فراگیری دانش و فنون مدیریت قادر خواهند بود در زمینه های ذیل فعالیت نمایند:
اداره امور واحدهای ستادی سازمانهای تولیدی و اجتماعی در جهت کمک به مدیران این سازمانها برای اداره مؤثرتر سازمانهای خود
اداره و راهبری مؤثر و کارآمد یک سازمان یا یک بخش تخصصی از آن نظیر بخش های تولید، تحقیق و توسعه، مالی، فروش، پرسنلی و اطلاعات
ایجاد تحول در یک بخش تخصصی سازمان با تجدید تشکیلات، رویه ها و شیوه های اداری آن بخش
کارآفرینی در یک سازمان برای شروع فعالیت های جدید یا ایجاد و اداره سازمانهای جدید
طراحی تحول در کل یک سازمان و رهبری و هدایت تحولات کلی بعد از کسب تجربیات مدیریتی

اگر به بازار کار MBA در ایران نظر بیافکنیم ایران حداقل تا ۱۰ سال آینده نیازمند متخصصین این رشته خواهد بود. این پیش بینی با توجه به تراکم زیاد مهاجرت فارغ التحصیلان این رشته از کشور برای کار یا ادامه تحصیل در خارج کشور و نیاز شدید سازمان های بزرگ و اقتصادی و شرکت های دولتی و خصوصی که تعدادشان کم هم نیست بسیار با وسواس صورت گرفته است.

اما بازار کار MBA در خارج از کشور نیز از جایگاه مطلوبی برخوردار است و کشور های آمریکا و کانادا در جذب متخصصین این رشته درنگ نمی کنند. از خاطر نبرید که بسیاری از دانشجویان این رشته از همان ابتدای تحصیل دعوت به کار می شوند.

کسانی که دارای مدرک MBA می باشند وارد عرصه مدیریت می شوند و در سطوح مختلف مثل مدیر تولید یا بازاریاب یا مدیر مالی مشغول به کار می شوند یا نهایتا مدیرعامل شرکت می شوند. گروه دوم وارد کار مشاوره می شوند. برخی در شرکت های مشاوره مدیریت (در ایران مثل سازمان مدیریت صنعتی) کار می کنند و گروهی به عنوان کارشناس مثلا تحلیلگر مالی یا تحلیلگر بازار یا متخصص نیروی انسانی بدون اینکه وارد کار اجرایی شوند، در سازمانها کار می کنند. گروه سوم که درصد کمی هستند ممکن است ادامه تحصیل بدهند و دکترا دریافت کنند و استاد شوند. رویکرد کنونی دنیا، رویکرد کار آفرینی است به این معنا که ما باید فارغ التحصیلان MBA را تشویق کنیم تا خودشان کسب و کار راه بیاندازند.
در سال های اخیر، رشته “مدیریت اجرایی” برای عده ای جذاب به نظر رسیده است و به اعتقاد آنان این رشته بنا به دلایلی با ویژگی های مثبت مضاعف می باشد. در حالی که عده ای نیز معتقدند دانشجویان MBA به مراتب آموزش های کاملتری در زمینه مدیریت می بینند.
در حالی کهMBA با تئوری های روز مدیریت مرتبط است، کسانی که در رشته مدیریت اجرایی تحصیل می کنند یا تحصیل کرده اند سعی در افزایش تجارب شخصی دارند.
مدیریت اجرایی مدنظر اشخاص باتجربه است که به طور آگاهانه قصد دارند، توانایی خود را برای شکل دهی ایده هایشان بالا ببرند تا مهارت در مدیریت. در مقابل،MBA مورد تقاضای جوانترهاست که تمایل دارند مهارتشان را در مدیریت بالا ببرند.

در مدیریت اجرایی دید، مدیریتی تر است اما در MBA نگاه فنی به مسائل مدیریتی بیشتر است.اما آن چه که در این میان مشترک و البته مهم است این است که:
دوره کارشناسی ارشد MBA به صورت کارشناسی ارشد ناپیوسته و آموزشی است. باتوجه به نام این رشته، که نام انگلیسی کوتاه شده “کارشناسی ارشد مدیریت اجرایی” است پیداست که دوره حداقل با دو سال آموزش همراه است، پس دوره کوتاه مدت مدیریت MBA که توسط برخی موسسات تبلیغ می شود نمی تواند مفهوم داشته باشد و کسانی که چنین تبلیغی می کنند در اشتباهند و باید نامی مناسب برای دوره های مدیریتی کوتاه مدت خود انتخاب کنند تا داوطلبان را نیز دچار اشتباه نکنند. این دوره در اکثر نظامهای آموزش عالی کشورهای پیشرفته و در حال توسعه ارائه میشود . باتوجه به اینکه فارغ التحصیلان رشته های مختلف و به خصوص رشته های فنی و مهندسی وارد این دوره می شوند و باید با مبانی و اصول مدیریت علمی و دانش روز مدیریت در حوزه های مختلف آشنا شوند، طول دروه حداقل ۲ و حد اکثر ۳ سال بوده و تعداد واحدهای لازم برای فارغ التحصیل شدن بر خلاف سایر فوق لیسانسها که ۳۶ واحد است ۵۸ واحد درسی است. بنابراین دانشجویان این دوره، مانند سایر دانشجویانی که در سایر نقاط جهان در این رشته به تحصیل می پردازند، برای تکمیل دوره خود در طی ۲ سال یا ۴ ترم باید به طور متوسط در هر نیمسال تحصیلی حدود ۱۴ واحد درسی را بگذرانند. به این لحاظ دوره کارشناسی ارشد MBA ، دوره سنگین و پر کاری است و دانشجویانی که وارد این دوره میشوند باید از لحاظ استعداد و فرصت مطالعه و تحصیل در وضعیت خوبی قرار داشته باشند.

برای رشته MBA حدود ۳۰ گرایش مختلف در کشورهای مختلف تعریف شده است. اما چهار گرایش اصلی این رشته که تقریبا در همه دانشگاه ها تدریس می شوند به شرح زیر است:
۱- بازاریابی و مدیریت فروش ( Marketing )
۲- مدیریت مالی و مدیریت موسسات مالی ( Finance )
۳- مدیریت تولید و سیستمهای تولید و پروژه ( Operation )
۴- مدیریت منابع انسانی ( Human Resources )
امروزه حتی MBA با گرایش هایی مانند تجارت الکترونیک و فن آوری اطلاعات نیز ارائه می شود که نشان از انعطاف پذیری بالا و نیاز روز افزون به فارغ التحصیلان این رشته است.

متاسفانه امروزه بسیاری بدون توجه به محتوای MBA آن را با نام مدیریت سازمان می شناسند و تنها به بخش بسیار کوچکی از اهدافی که در این دوره بررسی می شود می پردازند. اگر بخواهیم تعریفی دقیقتر از اهداف MBA داشته باشیم باید توجه داشت که هدف این دوره پذیرش فارغ التحصیلان دوره های کارشناسی در رشته های مختلف به خصوص رشته های فنی و مهندسی و پرورش افرادی است که قادر باشند در زمینه های ذیل انجام وظیفه نمایند:
(۱) اداره و راهبری مؤثر و کارآمد سازمان یا یک بخش تخصصی از آن نظیر بخش های تولیدی، بازاریابی و فروش، اطلاعات و مالی
(۲) ایجاد تحول در یک بخش تخصصی سازمان
(۳) طراحی، هدایت و رهبری تحول در کل سازمان پس از کسب تجارب عملی در مدیریت
(۴) کارآفرینی با ایجاد فعالیت های جدید در درون سازمان و یا ایجاد سازمانهای جدید
(۵) ارائه خدمات مشاوره ای و مطالعاتی در زمینه های مزبور به مدیران سازمانهای اقتصادی و اجتماعی

افرادیکه در این دوره پذیرفته می شوند، حداقل دوره کارشناسی را در یکی از رشته های دانشگاهی گذرانده و با حوزه تخصصی دوره کارشناسی آشنائی پیدا کرده اند. این افراد پس از فرا گرفتن دانش مدیریت و تمرین مهارتهای مدیریتی در این دوره، نیروهای ارزنده ای خواهند شد که می توانند با ترکیب دانش تخصصی و مدیریتی خود در جهت تحقق هدفهای بالا نقش مهمی در بهبود مدیریت جامعه ایفا نمایند

طول دوره و شرایط ورود MBA
دوره کارشناسی ارشد MBA به صورت کارشناسی ارشد ناپیوسته و آموزشی است. این دوره به نام دوره MBA در اکثر نظامهای آموزش عالی کشورهای پیشرفته و در حال توسعه ارائه می شود. با توجه به اینکه فارغ التحصیلان رشته های مختلف و به خصوص رشته های فنی و مهندسی وارد این دوره می شوند و باید با مبانی و اصول مدیریت علمی و دانش روز مدیریت در حوزه های مختلف آشنا شوند، طول دوره حداقل ۲ و حداکثر ۳ سال بوده و تعداد واحدهای لازم برای فارغ التحصیل شدن بر خلاف سایر فوق لیسانسها که ۳۲ واحد است ۵۸ واحد درسی است. بنابراین دانشجویان این دوره، مانند سایر دانشجویانی که در سایر نقاط جهان در این رشته به تحصیل می پردازند، برای تکمیل دوره خود در طی ۲ سال یا ۴ ترم باید به طور متوسط در هر نیمسال تحصیلی حدود ۱۴ واحد درسی را بگذرانند. به این لحاظ دوره کارشناسی ارشد MBA ، دوره سنگین و پر کاری است و دانشجویانی که وارد این دوره می شوند باید از لحاظ استعداد و فرصت مطالعه و تحصیل در وضعیت خوبی قرار داشته باشند.

طول دوره هایMBA و EMBA:
دوره کارشناسی ارشد مدیریت (MBA) بصورت کارشناسی ارشد ناپیوسته و آموزشی است با توجه به اینکه فارغ‌التحصیلان رشته‌های مختلف و به خصوص رشته‌های فنی و مهندسی وارد این دوره می‌شوند و باید به مبانی و اصول مدیریت عملی و دانش روز مدیریت در حوزه‌های مختلف آشنا شوند. طول دوره حداقل ۲ و حداکثر ۳ سال بوده و تعداد واحدهای لازم برای فارغ‌التحصیل شدن ۵۷ واحد درسی است.اما EMBAدارای ۳۴ واحد با حداکثر ۱۰ واحد پیش نیاز می باشد

دانشگاههای ارائه دهنده رشته مدیریت شهری – آزاد
این گرایش در دانشگاه آزاد در چهار سال گذشته (۸۷-۸۸-۸۹-۹۰) تنها در واحد علوم و تحقیقات تهران دایر بوده است.
داوطلبان رشته مدیریت شهری باید حداقل ۵ سال سابقه کار ترجیحاً در حوزه مطالعات شهری یا خدمات شهری پس از اخذ لیسانس را داشته و گذراندن دروس کمبود و موفقیت در مصاحبه ورودی از شرایط تحصیل در این دوره است.

هدف دروس ارائه شده در هریک از گروه های مزبور به شرح زیر است:
الف- در گروه دروس مربوط به دانش زیر بنائی مدیریت، دانشجویان با زیرساخت های دانش مدیریت آشنا می شوند. این زیرساخت ها در زمینه های علوم اقتصادی، حسابداری، روشهای کمی در تصمیم گیری و بهینه سازی، سیستمهای اطلاعاتی، حقوق تجارت و ارتباطات قراردارد.
ب- در گروه مربوط به دانش عملیات پنجگانه مدیریت دانشجویان با مبانی نظری مربوط به عملیات اصلی مدیران آشنا می شوند. دانشجویان صرفنظر از گرایش تخصصی خود در این دوره کارشناسی ارشد لازمست با نظریات و تئوریهای موجود در حوزه عملیات اصلی همه مدیران شامل برنامه ریزی، کنترل، سازماندهی، مدیریت نیروی انسانی، رهبری و رفتار سازمانی آشنا شوند. در حوزه رهبری و رفتار سازمانی، روانشناسی و رفتار انسانی نیز مورد بحث قرار خواهد گرفت.
ج- در گروه دروس مربوط به دانش یک حوزه تخصصی، دانشجویان با دانش و فنون یک حوزه تخصصی مدیریت به طور عمیقتر آشنا میشوند. امروزه با گسترش رشته مدیریت، هر یک از حوزه های تخصصی آن نظیر مدیریت عملیات، مدیر مالی و یا مدیریت استراتژیک حاوی نظریه ها و مطالب گسترده و عمیقی است که فراگیری همه آنها در یک دوره کارشناسی ارشد عملی و ضروری نیست. در واقع دانشجویان دوره کارشناسی ارشد با توجه به علاقه خود و امکانات مرکز آموزشی محل تحصیل خود میتوانند به طور عمیق فقط وارد یک حوزه تخصصی شود. لذا ۲۱ واحد درسی در هر یک از ده حوزه تخصصی ارائه میشود. حوزه های تخصصی عبارتند از :
۱- استراتژی ۲- اقتصاد مدیریت ۳- مدیریت بازاریابی ۴- مدیریت تکنولوژی ۵- مدیریت توسعه سازمان و منابع انسانی ۶- مدیریت دینامیک سیستمها ۷- سیستمهای اطلاعاتی مدیریت ۸- مدیریت عملیات ۹- کارآفرینی و ۱۰- مدیریت مالی است.
علاوه بر ده حوزه تخصصی مزبور یک حوزه عمومی نیز در نظر گرفته شده است تا دانشجویان بتوانند با موافقت آموزش دانشکده ترکیبی از دروس دو یا چند حوزه را مطابق با نیازها و علایق خود انتخاب نمایند.
د- علاوه بر دروس تخصصی، دانشجویان موظف به انجام یک پروژه به ارزش ۳ واحد در حوزه تخصصی خود میباشند. هدف از انجام این پروژه کاربرد دانش تخصصی کسب شده در ارتباط با یک مورد عملی است.
نظر به اینکه دانشجویان از گرایش های مختلف وارد این دوره خواهند شد، لذا برای موفقیت در واحدهای درسی مزبور میبایست در صورت ضرورت چند درس را به عنوان پیش نیاز اخذ نمایند. بدیهی است چنانچه درسی از دروس پیشنیاز در مقاطع تحصیلی قبلی اخذ شده باشد، در صورت موافقت دانشکده دانشجو از گذاراندن مجدد آن معاف خواهد بود.

دو نکته مهم :
۱- علاوه بر دروس تخصصی، دانشجویان موظف به انجام یک پروژه پایان تحصیل به ارزش ۳ واحد هستند. این پروژه بیشتر جنبه کاربردی دارد و هدف از آن آشنائی دانشجویان با مشکلات کاربرد مباحث تئوریک در عمل است.
۲- برای آشنائی دانشجویان با مسائل سازمانها در حوزه های تخصصی دو دوره کارورزی نیز در نظر گرفته شده است. کارورزی اول در تابستان سال اول تحصیل و کارورزی دوم در تابستان سال دوم انجام خواهد گرفت. در هر دوره کارورزی دانشجویان موظف به سپری کردن ۲۴۰ ساعت در یکی از سازمانهای خدماتی یا تولیدی در ارتباط با حوزه تخصصی مورد علاقه خود هستند. در انتهای هر کارورزی دانشجو ملزم به ارائه گزارش کار و دفاع از آن در مقابل یک هیأت منصفه خواهد بود. درس کارورزی دارای واحد و نمره نیست، بلکه بصورت قبول یا رد در کارنامه دانشجو وارد خواهد شد.

 

MBA1- معرفی دوره کارشناسی ارشد مدیریت اجرایی، سازمان مدیریت صنعتی ایران